Thương mại và đầu tư Úc – một năm nhìn lại

Báo cáo mới đây vào cuối năm 2020 của Bộ ngoại giao và thương mại Úc (DFAT) cho thấy tổng…

Báo cáo mới đây vào cuối năm 2020 của Bộ ngoại giao và thương mại Úc (DFAT) cho thấy tổng quan thương mại và đầu tư Úc giai đoạn 2018 – 2019 là nền tảng vững chắc đưa kinh tế Úc sớm hồi phục, với những tác động của đại dịch Covid-19 ảnh hưởng tới toàn cầu trong năm vừa qua. Đây là báo cáo toàn diện và đầy đủ nhất, cho thấy thế mạnh và triển vọng thị trường khu vực và toàn cầu của Úc trong nhiều lĩnh vực như sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ. Thương mại và đầu tư là hai chỉ số quan trọng với một nền kinh tế, báo hiệu cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và chính phủ hiểu rõ lợi thế cạnh tranh và nguồn lực của quốc gia khi tham gia sân chơi toàn cầu. Với tinh thần đó, chúng tôi muốn mang đến cho quý vị, các nhà đầu tư và doanh nghiệp Việt Nam, những gợi ý đáng tin cậy và cập nhật về bức tranh thương mại và đầu tư ở Úc, giúp quý vị có thêm thông tin trong chiến lược đầu tư, kinh doanh, hay mở rộng thị trường tại Úc.

This image has an empty alt attribute; its file name is image.png

Thương mại hai chiều

Các đối tác châu Á thống lĩnh các luồng thương mại hai chiều của Úc, vì nền kinh tế của Úc tiếp tục là nguồn lực hỗ trợ cho các nền kinh tế của một châu Á đang phát triển. Những thay đổi năng động đang diễn ra trong khu vực này sẽ tiếp tục thúc đẩy nền kinh tế của Úc và mang đến cho xứ sở chuột túi những cơ hội quan trọng. Nhìn chung, châu Á sẽ đóng góp gần 2/3 mức tăng trưởng toàn cầu cho đến năm 2030.

Thương mại song phương Úc, giai đoạn 2018 – 2019

Mười đối tác thương mại hàng đầu của Úc trong giai đoạn 2018-19 theo thứ tự là Trung Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Singapore, New Zealand, Vương quốc Anh, Ấn Độ, Malaysia và Thái Lan.
Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại hai chiều lớn nhất của Australia trong giai đoạn 2018-19, và là thị trường xuất khẩu và nguồn nhập khẩu lớn nhất của Úc. Thương mại hai chiều với Trung Quốc đã tăng vượt 230 tỷ USD, cao hơn gấp đôi so với đối tác thương mại xếp thứ hai là Nhật Bản. Bốn thị trường thương mại hai chiều hàng đầu của Úc vẫn giữ nguyên thứ tự trong năm thứ ba liên tiếp, trong đó Singapore thay thế Ấn Độ trở thành đối tác thương mại hai chiều lớn thứ năm của Úc – tăng từ thứ tám trong năm 2017-18.

10 đối tác thương mại hai chiều của Úc, 2018 – 2019

Kim ngạch xuất khẩu

Hơn 53.000 nhà xuất khẩu hàng hóa của Australia đã nắm bắt cơ hội trong bối cảnh khó khăn trên toàn cầu để xuất khẩu lượng hàng hóa trị giá kỷ lục 373 tỷ USD trong giai đoạn 2018-19. Con số này cho thấy mức tăng 18,3% so với năm trước, để từ đó kim ngạch xuất khẩu tiếp tục leo dốc so với thời điểm cách đây 5 năm.
Ngành khoáng sản và nhiên liệu có đóng góp lớn nhất vào kim ngạch xuất khẩu của Úc trong năm 2018-19. Lĩnh vực xuất khẩu lớn thứ hai của Úc là dịch vụ, chiếm gần ba phần tư nền kinh tế và tạo ra hơn bốn trong số năm việc làm của Úc.

Kim ngạch xuất khẩu của Úc, giai đoạn 2018 – 2019

Trong giai đoạn 2018-19, kim ngạch xuất khẩu khoáng sản và nhiên liệu của Úc đã tăng 26,4%. Xuất khẩu quặng sắt, than đá và khí đốt tự nhiên của Úc là ba mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Úc. Chính phủ Úc đã ban hành Chiến lược Khoáng sản Thiết yếu vào năm 2019 nhằm đưa Úc trở thành nước dẫn đầu thế giới về thăm dò, khai thác, sản xuất và chế biến các khoáng sản quan trọng. Úc có một số trữ lượng khoáng sản quan trọng nhất thế giới được coi là cần thiết cho sự phát triển kinh tế và công nghiệp.

Kim ngạch xuất khẩu dịch vụ của Úc đã tăng 10,2% lên 97,1 tỷ USD trong giai đoạn 2018-19. Xuất khẩu dịch vụ được hưởng lợi từ nhu cầu ngày càng cao từ sinh viên các nước tìm kiếm một nền giáo dục chất lượng cao, cũng như các chiến dịch quảng bá du lịch thành công thu hút lượng khách quốc tế ngày càng tăng. Du lịch và giáo dục quốc tế cùng nhau chiếm hơn 60% tổng kim ngạch xuất khẩu dịch vụ.

Các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp của Úc sử dụng khoảng 900.000 lao động. Tương lai của lĩnh vực sản xuất nằm ở việc tiếp cận các công nghệ mới và phát triển các sản phẩm và dịch vụ có giá trị gia tăng cao được thị trường toàn cầu chào đón. Danh tiếng của Úc với tư cách là nhà cung cấp các sản phẩm sạch, xanh, an toàn và chất lượng cao giúp các nhà xuất khẩu nông sản của Úc có lợi thế hơn. Khoảng 2/3 sản phẩm nông nghiệp của Úc được xuất khẩu, góp phần vào an ninh lương thực ở Úc và nhiều quốc gia khác. Xuất khẩu thịt bò, mặt hàng xuất khẩu lớn thứ tám của Úc, tăng 19% trong giai đoạn 2018-19, trong khi xuất khẩu thịt khác (trừ thịt bò) và đồ uống có cồn cũng tăng trưởng mạnh ở các thị trường xuất khẩu.

20 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Úc, giai đoạn 2018 – 2019

Đầu tư nước ngoài vào Úc

Đầu tư nước ngoài đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế Úc, thông qua việc thúc đẩy hoạt động kinh tế giúp duy trì và tạo ra việc làm. Úc có một vài hình thức đầu tư nước ngoài bao gồm: đầu tư theo danh mục, đầu tư trực tiếp, các công cụ tài chính phái sinh và đầu tư ‘khác’, ví dụ: các khoản vay và tài sản dự trữ.

Đầu tư theo danh mục đầu tư (portfolio investment) bao gồm việc mua chứng khoán, chẳng hạn như cổ phiếu hoặc trái phiếu, hoặc các giao dịch mà nhà đầu tư không giành được bất kỳ quyền kiểm soát nào đối với hoạt động của doanh nghiệp. Đây là loại hình đầu tư lớn nhất về tổng thể đối với Úc và nhiều nền kinh tế phát triển khác.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (foreign direct investment – FDI) diễn ra khi một cá nhân hoặc tổ chức nước ngoài thành lập một doanh nghiệp mới, hoặc mua 10% cổ phần trở lên của một doanh nghiệp trong nước, và quan trọng là có một số quyền kiểm soát nhất định với hoạt động của doanh nghiệp đó. Theo thống kê, FDI đã hỗ trợ việc làm cho gần 1,2 triệu lao động hoặc cứ mỗi 10 việc làm ở Úc thì có 1 việc làm do FDI tạo ra, trong năm 2014-15. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tạo ra khoảng 40% tổng kim ngạch xuất khẩu của Úc, trị giá khoảng 132 tỷ đô la.
Thị trường đầu tư nước ngoài toàn cầu có tính cạnh tranh cao và các doanh nghiệp phải cho thấy tiềm năng và lợi nhuận hấp dẫn. Nhiều doanh nghiệp kêu gọi đầu tư để giúp nâng cấp công nghệ tiên tiến hoặc đa dạng hóa sản phẩm, với mục đích mở rộng thị phần, tiết kiệm chi phí vận hành hoặc tăng năng suất. FDI cũng thường gắn liền với chuyển giao trí tuệ, đặc biệt là từ trụ sở chính ở nước ngoài đến công ty con trong nước. Quá trình này giúp nâng cao kỹ năng cho người lao động và chủ doanh nghiệp trong nước theo thời gian.

Which countries are investing the most in Australia? | INTHEBLACK

Đầu tư hai chiều vào Úc và từ Úc thuộc tất cả các hình thức, ước đạt tới 6,05 nghìn tỷ đô la vào cuối năm 2018. Trong đó, 3,5 nghìn tỷ đô la được đầu tư vào Úc bởi các tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài, trong khi thể nhân hoặc các tổ chức Úc đầu tư 2,5 nghìn tỉ đô la ra nước ngoài. Hoa Kỳ và Vương quốc Anh là hai nguồn đầu tư và điểm đến đầu tư hàng đầu của Úc, trong khi Nhật Bản là điểm đến lớn thứ ba và nguồn đầu tư lớn thứ tư.

Phần lớn vốn FDI vào Úc dành cho ngành công nghiệp khai khoáng, chiếm 37,8% trong tổng số vốn FDI, tăng 6,4% so với năm 2017. Sản xuất, lĩnh vực phổ biến thứ hai trong nhóm FDI, tăng 5,8%, trong khi hoạt động tài chính và bảo hiểm ghi nhận mức tăng FDI lớn nhất trong năm là 45,6%.

Vốn FDI vào Úc năm 2018

Báo cáo tổng quan thương mại và đầu tư Úc 2020 một lần nữa khẳng định vị thế quan trọng của Úc trên trường quốc tế. Là một trong số ít các quốc gia phát triển thành công trong việc kiểm soát tốt đại dịch Covid-19, Úc có lợi thế rất lớn để hồi phục nền kinh tế sớm, từ đó tạo niềm tin cho nhà đầu tư và doanh nghiệp lựa chọn Úc là điểm đến lý tưởng để đầu tư và hoạt động kinh doanh.

Tin liên quan