Đầu tư nông nghiệp vào Úc: tại sao không?

Với nhu cầu lương thực – thực phẩm trên thế giới đang ngày một gia tăng và đa dạng hơn,…

Với nhu cầu lương thực – thực phẩm trên thế giới đang ngày một gia tăng và đa dạng hơn, Úc trở thành quốc gia lý tưởng để trở thành nhà cung cấp thực phẩm có chất lượng và còn là đối tác tin cậy của rất nhiều thị trường trong vấn đề đảm bảo an ninh lương thực. Để ngành nông nghiệp và thực phẩm có sức tăng trưởng nhanh và tận dụng được nguồn tài nguyên và công nghệ được đầu tư mạnh mẽ, Úc đặc biệt quan tâm đến các nhà đầu tư nước ngoài để đẩy mạnh công nghệ, sản xuất nông nghiệp và chế biến thực phẩm trình độ cao. Chúng tôi muốn dành bài viết này để mang đến cho quý vị bức tranh tổng quan ngành nông nghiệp – thực phẩm ở Úc để nhà đầu tư Việt Nam tham khảo khi chuẩn bị đầu tư vào lĩnh vực này tại Úc.

Điều gì làm thay đổi diện mạo ngành nông nghiệp Úc? Công nghệ!

Phát triển công nghệ đã hỗ trợ hệ thống quản lý nông nghiệp và gia súc, gia cầm. Nông dân có thể dễ dàng áp dụng các tiến bộ của thiết bị, công nghệ sinh học, điều chỉnh gen và kỹ thuật tưới tiêu tiên tiến. Sản xuất tự động hoá và đưa robot vào trong sản xuất nông nghiệp và thịt gia súc, gia cầm đã trở nên phổ biến. Những nhà sản xuất rau củ quả còn được hỗ trợ sáng kiến sấy thăng hoa (làm khô lạnh), trong đó sản phẩm được sấy khô dưới nhiệt độ âm và áp suất thấp, sau đó nước trong sản phẩm đông lạnh thành đá sẽ được loại bỏ bằng cách hoá hơi trong môi trường chân không.

Một số công nghệ nổi bật đã được áp dụng rộng rãi trong ngành nông nghiệp của Úc bao gồm:[1]

  • Thiết bị bay tự động không người lái (drones): các thiết bị này có gắn kèm cảm ứng để theo dõi tình trạng của cây trồng, đất, độ ẩm, hoặc thậm chí phát hiện sâu bệnh và cỏ dại. Sáng kiến này thực sự giúp tiết kiệm thời gian và cải thiện chất lượng cây trồng. Trong chăn nuôi, các thiết bị này còn được dùng để giám sát và định hướng chuyển động của vật nuôi.
  • Giám sát từ xa: các hệ thống giám sát từ xa được dùng để kiểm tra máng nước, các con đập, hồ chứa nước, cho phép nông dân kiểm tra mực nước khi đang ăn sáng hoặc làm việc khác mà không cần phải di chuyển trực tiếp.

Biến động của ngành: dự báo là yếu tố quyết định

Phải thẳng thắn nhìn nhận rằng Úc cũng như rất nhiều quốc gia khác trên thế giới, bị ảnh hưởng bởi những điều kiện thay đổi liên tục của tự nhiên như bão, hạn hán. Tuy nhiên, với trình độ dự báo tiên tiến, Úc đã hạn chế được rất nhiều những hệ quả tiêu cực từ thời tiết hay biến đổi khí hậu. Cụ thể, thông qua Chương trình nghiên cứu biến đổi khí hậu, chính phủ Úc đã chi hàng tỷ đô la để sáng lập ra các dự án thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và chiến lược cho chủ nông trại, nhà sản xuất thực phẩm và nông sản đáp ứng các thách thức với khí hậu đang thay đổi. Một mô hình dự báo trong giai đoạn 2000 – 2015 cho thấy tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất:[2]

Ngoài ra, các dự báo này xoay quanh việc giúp chủ doanh nghiệp và nông dân ra quyết định chính xác và giảm thiểu rủi ro về giá sản phẩm, sản lượng, nhu cầu thị trường. Đây còn là cơ sở để chính phủ có các chính sách can thiệp kịp thời trong những trường hợp khẩn cấp.

Chủ nông trại đóng vai trò trung tâm

Nền nông nghiệp Úc được quản lý dưới hình thức nông trại. Chính phủ Úc duy trì chính sách xây dựng một nền nông nghiệp vì chủ nông trại, do đó, Chính phủ giảm tối đa những điều luật, quy định bắt buộc đối với nông dân như các quy định về thuế hay hải quan, đồng thời đưa ra những chính sách hữu hiệu giúp đỡ nông dân ổn định trong sản xuất, tránh hiện tượng bỏ đất lên các thành phố lớn, đồng thời nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.

Chính phủ có ước tính với mỗi 1 đô la đầu tư vào nghiên cứu và phát triển nông nghiệp, chủ nông trại sẽ tạo ra giá trị 12 đô la trong dài hạn. Tính riêng năm 2017 – 2018, nông dân Úc nhận được gần 340 triệu đô la Úc thông qua các khoản trợ cấp và áp dụng công nghệ. Điều này giải thích lý do vì sao tỷ suất sinh lời của ngành nông nghiệp Úc cao hơn các quốc gia khác, ở mức 8.8% mỗi năm.[1] 

Ngành nông nghiệp Úc – điểm đến của đầu tư nước ngoài

Nền kinh tế Úc tiếp tục là một trong những điểm sáng đầu tư trên thế giới, với hoạt động thương mại kết nối cao với châu Á, châu Âu, và châu Mỹ. Ngoài ra, với tỷ lệ nợ công thấp và môi trường kinh doanh ít rủi ro, Úc càng khẳng định vị trí tín nhiệm cao (AAA) trên bản đồ thế giới do các tổ chức xếp hạng uy tín đánh giá.[1]

Úc là quốc gia có bề dày lịch sử trong việc kêu gọi đầu tư nước ngoài. Tính riêng năm 2018-2019, Úc đã thu hút được trên 90 tỷ đô la Úc cho tất cả các lĩnh vực, tăng 40% so với giai đoạn 2016 – 2017 và đưa Úc trở thành 1 trong 10 quốc gia nổi bật nhất về thu hút đầu tư nước ngoài.[2] Điển hình với ngành kinh doanh nông nghiệp, 4 trong số 6 doanh nghiệp lớn nhất Úc về thu mua gạo và ngũ cốc đều là doanh nghiệp do nhà đầu tư nước ngoài làm chủ, chiếm đến gần 60% kim ngạch xuất khẩu lúa mì của cả nước. Câu chuyện tương tự cũng diễn ra với nhóm ngành chế biến thịt đỏ và sản phẩm từ sữa, mà ở đó các nhà đầu tư nước ngoài đã đóng góp rất lớn vào năng lực chế biến và sản xuất của Úc.[3]

Tuy nhiên, đầu tư nước ngoài vào khâu sản xuất sơ cấp của ngành nông nghiệp Úc vẫn còn hạn chế và hiển nhiên, nhiều cơ hội đang để ngỏ. Trong suốt 5 năm qua, đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào nông nghiệp Úc trung bình đạt 260 triệu đô la Úc, chỉ chiếm 0.6% tổng mức đầu tư của tất cả các ngành. Đây là con số còn rất khiêm tốn so với kỳ vọng của chính phủ Úc hướng đến đạt được 12,5 tỷ đô la Úc trong giai đoạn 2020 đến 2030, điều này cho thấy tốc độ tăng trưởng được dự báo sẽ cao vượt bậc, ít nhất trong 10 năm tới.[1]

Đa số nguồn đầu tư nước ngoài đến tư các quốc gia phát triển như Mỹ, Canada, Anh. Các quốc gia này cho rằng nền nông nghiệp của Úc có rủi ro tín dụng quốc gia thấp, giá trị văn hoá tương đồng, hệ thống sản xuất ngược mùa so với các quốc gia này, và quan trọng hơn hết là chuỗi cung ứng toàn cầu gắn liền với vị trí gần thị trường tăng trưởng nhanh nhất thế giới, châu Á.[1]

Trong một thập niên qua, đầu tư nước ngoài từ những nước phát triển đã chậm dần, nhường chỗ cho các nhà đầu tư đến từ các nước đang phát triển, với tốc độ tăng trưởng đầu tư ở mức 4% hàng năm.

Tính đến năm 2018 – 2019, tổng kim ngạch đầu tư nước ngoài vào Úc đến từ các nước đang phát triển đã chiếm 43% mức đầu tư toàn cầu vào nông nghiệp Úc, so với cách đây 10 năm, chỉ đạt 16%.[1] Trong năm 2019, ngành kinh doanh nông nghiệp ở Úc đạt doanh thu 282,2 tỷ đô la, dự báo tăng trưởng trong 5 năm tới thêm 1.6%. Nhìn chung, tuy phải đối mặt với những khó khăn về thời tiết, năng suất của ngành vẫn ở mức cao trong số các quốc gia phát triển. Một điểm thuận lợi với các nhà đầu tư là Việt Nam và Úc đã ký kết với nhau Hiệp định thương mại tự do từ năm 2010, theo đó, những chính sách thông thoáng về hải quan, thương mại, và thuế cũng sẽ được hưởng ưu đãi đặc biệt với danh mục sản phẩm và dịch vụ ngày càng được mở rộng.[2]

Ngoài ra, với những đặc thù tương đồng về nông nghiệp trong cơ cấu các mặt hàng nông nghiệp, thuỷ hải sản, nhà đầu tư Việt Nam như quý vị cũng có nhiều cơ hội hơn trong việc tìm kiếm một mô hình kinh doanh phù hợp tại Úc.


[1] https://unctad.org/en/Pages/DIAE/World%20Investment%20Report/Annex-Tables.aspx

[2] https://www.dfat.gov.au/geo/vietnam/Pages/vietnam-country-brief#:~:text=Australia%20and%20Vietnam%20are%20parties,agreement%20on%2024%20June%202009.&text=Total%20two%2Dway%20services%20trade%20for%202017%20was%20%243.1%20billion.

[1] https://www.dfat.gov.au/about-us/publications/trade-investment/Pages/trade-investment-and-economic-factsheets

[1] https://www.standardandpoors.com/en_AU/home?idro=14

[2] https://www.austrade.gov.au/news/economic-analysis/fdi-inflows-to-australia-buck-global-trends

[3] https://www.dfat.gov.au/about-us/publications/trade-investment/Pages/trade-investment-and-economic-factsheets

[1] https://nff.org.au/media-centre/farm-facts/

[1] https://www.agriculture.gov.au/abares/research-topics/climate

[2] https://www.agrifutures.com.au/wp-content/uploads/2019/07/19-028.pdf

Tin liên quan